Ogród i balkon,  Zdrowe odżywianie

Lawenda

Lawenda

Lawenda (Lavandula L.) rodzaj roślin obejmujący ok. 40 gatunków. Najpopularniejszym jest – Lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia Mill), nazywana też lawendą lekarską, prawdziwą, angielską lub wonną, a także bławatką lub czyszczeczem.

Mimo, iż nie należy do roślin najłatwiejszych w uprawie, to właściwie pielęgnowana będzie nie tylko wspaniałą ozdobą ogrodów, tarasów i balkonów ale także dzięki swoim właściwościom będzie odstraszać komary i mszyce a wabić pszczoły i motyle. Właściwości lecznicze lawendy znane były już w dawno, uznawano ją za roślinę leczniczą i antyseptyczną. Starożytni używali jej do odkażania pokoi, w których znajdowali się chorzy oraz do prania jako środek zapachowy.

Co sprawia, że lawenda jest  wyjątkowa?

Zawiera w swoim składzie:

  • Terpenoidy
    • głównie lianol i jego estry.
  • Związki fenolowe:
    • Fenolokwasy – pełnią rolę ochronną frakcji LDL przed oksydatywną modyfikacją, w wyniku czego hamują asterogenezę (proces powstawania blaszki miażdżycowej w naczyniach wieńcowych, który może prowadzić do choroby niedokrwiennej serca). Wykazują również zdolności do hamowania powstawania mutagennych związków, oraz do hamowania rozwoju choroby nowotworowej.
    • Kumaryny – działanie: uspokajające, przeciwskurczowe i rozszerzające naczynia krwionośne oraz przeciwnowotworowe.
    • Garbniki  występujące w lawendzie odpowiadają za działanie przeciwutleniające, przeciwbakteryjne, ściągające i przeciwzapalne.
    • Lawenda może być także cennym źródłem mikro­ i makroelementów: żelaza, cynku, miedzi, manganu a forma w jakiej występują jest z reguły łatwo przyswajalna w organizmie człowieka.
    • W roślinie stwierdzono zawartość makroelementów, w tym wysoki poziom wapnia, ponad to także: potas, magnez  i sód.

Działanie Lawendy

Ekstrakty z lawendy mają potwierdzone działanie przeciwbakteryjne. Zidentyfikowano ponad 600 możliwych kombinacji różnych olejków eterycznych, z których większość zawierała mieszankę z olejkiem lawendowym. W wyniku badań potwierdzono, że olejek lawendowy działa silne antyseptycznie w połączeniu z wieloma innymi olejkami (m.in. z gorzkiej pomarańczy, kminkowym, cedrowym, rumiankowym, grejpfrutowym, szałwiowym, cytrynowym).

Stwierdzono również silne działanie konserwujące, np. w kosmetykach użycie olejku lawendowego pozwala zmniejszyć do ośmiu razy zastosowanie syntetycznego konserwantu.

Składniki olejku wykazują również silne działanie przeciwgrzybiczne, najsilniejsze w połączeniu z olejkiem z drzewa herbacianego.

Lawenda jest również antyoksydantem – przeciwutleniaczem.  Antyoksydacyjne właściwości olejku lawendowego mogą być również zastosowane w ochronie żywności zawierającej tłuszcze.

Doskonale znane są również jej przeciwdrgawkowe, antydepresyjne, przeciwlękowe, nasenne oraz uspokajające właściwości. Lawendowa aromaterapia uważana jest za skuteczną, ze względu na swoje działanie psychologiczne (związane z zapachem), oraz fizjologiczne (związane z inhalacją lotnych składników, głównie linalolu i jego octanu).

Działanie przeciwbólowe lawenda głównie zawdzięcza obecności linalolu oraz octanu linalolu. Mają one działanie miejscowo znieczulające. Inhalacje lawendowe mogą stanowić uzupełnienie terapii przeciwbólowej u kobiet po cięciu cesarskim.

Istnieją doniesienia w literaturze o zastosowaniu lawendy w leczeniu cukrzycy.

W kosmetyce potwierdzone jest działanie olejku lawendowego przeciw wypadaniu włosów i stymulującym ich odrastanie, znajduje także zastosowanie  w leczeniu trądziku oraz przyspiesza gojenie się ran i regenerację naskórka.

Przypuszcza się, że lianol oraz alkohol perylowy zawarty w lawendzie ma działanie antynowotworowe.

Jako przyprawa dodawana jest szczególnie do potraw mięsnych, głównie baraniny i dziczyzny. Wykorzystywana jest również jako składnik ciast, nalewek. Ze względu na jej silny smak należy używać z umiarem.

Kilka kropel do prania nada mu przyjemny zapach.

Kilka przepisów znalezionych w internecie

  • Suszone kwiaty można umieścić w cukrze i trzymać w zamknięciu przez kilka tygodni – powstanie cukier o silnym zapachu lawendy.
  • Przepis na lawendową nalewkę – 4 garści świeżych kwiatów lawendy zalej taką ilością 40-procentowego alkoholu, by je całkowicie zakryć. Odstaw na 2 tygodnie, codziennie wstrząsaj naczyniem. Przecedź.
  • Kruche ciasteczka lawendowe

    •  1/2 kostki masła
    •  1 szklanki cukru
    •  1 jajko
    •  1 łyżka stołowa suszonych kwiatów lawendy
    •  1 szklanka mąki
    •  1 łyżeczka proszku do pieczenia

    Utrzeć masło z cukrem, dodać jajko. Wymieszać z lawendą, mąką i proszkiem do pieczenia (pąki kwiatowe mogą być zmielone z odrobiną cukru w moździerzu lub w młynku do kawy). Nakładać łyżką na natłuszczoną blachę i piec w temperaturze 180 stopni przez 15-20 minut do uzyskania złoto-brązowego koloru.

 

Źródło: SKŁAD CHEMICZNY I AKTYWNOŚĆ BIOLOGICZNA LAWENDY LEKARSKIEJ - Michalina Adaszyńska-Skwirzyńska*, Maria Swarcewicz
15

Jeżeli spodobał Ci się wpis, podziel się